Zapora wodna – bariera przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody, zwykle betonowa lub żelbetowa.
Zapora wodna może być postawiona dla różnych celów:
- ochrona przeciwpowodziowa
- rezerwuar i pozyskanie wody
- walory rekreacyjne
Różnicę poziomów wody przed i za zaporą wykorzystuje się w elektrowniach wodnych do wytwarzania energii elektrycznej. Zazwyczaj elektrownie takie produkują elektryczność w dzień, gdy zapotrzebowanie na nią jest najwyższe, a w nocy, wykorzystując nadmiar mocy, uzupełniają wodę w zbiorniku pompując ją ze zbiorników u podstawy zapory.
Zapory wodne umożliwiają kontrolę biegu rzek, gromadzenie wody do nawadniania i wytwarzanie energii elektrycznej, pomagają zapobiegać powodziom. Zmieniają jednak zna-cznie środowisko naturalne, niszczą przyrodę w zalanej wodą dolinie i zmieniają stosunki wodne.
zapora Hoovera
Najstarsze zapory były prawdopodobnie wałami ziemnymi usypywanymi w ten sposób, by spiętrzyć wody rzeki i utworzyć zbiornik. W przypadku, gdy rzeka okresowo wysychała, zapas wody w zbiorniku wystarczał na cały rok. Rzymianie wznieśli liczne zapory w Europie i Afryce Północnej, używając do budowy zaprawy murarskiej i betonu. Za czasów Nerona w pobliżu stolicy imperium wzniesiono trzy zapory, dzięki którym utworzono trzy sztuczne zbiorniki, mające służyć rozrywce władcy. Austriacy budowali zapory, by w utworzonych zbiornikach hodować ryby. Austriaccy inżynierowie wznieśli też kilka zapór w Dolomitach, by zapobiegać powodziom w Południowym Tyrolu (obecnie Górna Adyga we Włoszech) i w północnych Włoszech.